Düzensiz Tansiyon, Daha Yüksek Ölüm ve İnme Riskiyle Bağlantılı

Düzensiz Tansiyon, Daha Yüksek Ölüm ve İnme Riskiyle Bağlantılı

Kalp Tansiyon Ölçümü

Dalgalanan tansiyon, tek bir ölçümün ötesinde klinik bilgi taşıyor olabilir.

Gözlemsel bir çalışmada, tip 2 diyabeti olan ve sistolik tansiyonu yüksek değişkenlik gösteren kişilerde, kan şekeri normal ve ölçümleri daha istikrarlı olanlara kıyasla ölüm riski neredeyse üç kat daha yüksekti.

Bir tansiyon ölçümünde, kolunuzun etrafındaki manşon, atardamarlarınızın içindeki basıncın bir anlık görüntüsünü yakalar. Sonraki vizitlerde yükselen ve düşen ölçümler, inme veya ölüm riskine dair ipuçları barındırıyor olabilir; ancak bu dalgalanmalar, sağlık değerlendirmesinde rutin olarak dikkate alınmamaktadır.

Hollanda‘daki Dr. Fariba Ahmadizar ve meslektaşları, 57.611 UK Biobank katılımcısının ölçümlerini karşılaştırdı ve araştırma vizitleri arasında tansiyonu daha fazla değişen kişilerin takip süresince ölme riskinin daha yüksek olduğunu buldu. Bu değişkenliğin bazı ölçütleri de inmelerle ilişkilendirildi; bu da ölçümler arasındaki hareketin daha yakından incelenmeyi hak ettiğini düşündürmektedir.

Amsterdam Üniversitesi Tıp Merkezi Genel Pratisyenlik Bölümü’nden Ahmadizar, “Bulgularımız, zaman içindeki tansiyon değişikliklerinin, rutin bakımdaki ortalama tansiyon ölçümlerinin ötesinde bilgi sağlayabileceğini gösteriyor” diyor.

Katılımcılar, ilk değerlendirmelerinden sonra en az bir tansiyon ölçümü için geri döndü; bu da araştırmacıların vizitler arasındaki süreyi hesaba katarak ölçümleri karşılaştırmasına olanak tanıdı. Ortalama yaşları 55,4 yıl olup %52’si kadındı. Takip, değişkenliği hesaplamak için yeterli ölçümün mevcut olduğu ilk vizitte başladı ve medyan 5,1 yıl sürdü. Bu dönemde 1.460 katılımcı öldü, 571 kişi inme geçirdi ve 319 kişide demans gelişti.

Diyabet ve tansiyon dalgalanmalarıyla daha yüksek ölüm riski

Bu sonuçları kan şekeri durumuyla karşılaştırmak, özellikle çarpıcı bir ilişkiyi ortaya koydu. Tip 2 diyabeti olan ve sistolik tansiyonu (ölçümdeki üst sayı) yüksek değişkenlik gösteren katılımcıların, kan şekeri normal ve değişkenliği düşük olanlara kıyasla takip süresince ölme olasılığı 2,8 kat daha fazlaydı.

Prediyabeti olan ve yüksek sistolik değişkenlik gösteren katılımcılar da aynı referans grubuna kıyasla %62 daha yüksek ölüm riskine sahipti. Prediyabet, kan şekerinin normalin üzerine çıkmış ancak diyabet eşiğine ulaşmamış olması anlamına gelir. Çalışmanın başlangıcında 5.397 katılımcıda prediyabet, 1.470’inde tip 2 diyabet vardı ve 50.744’ünün kan şekeri normaldi.

Bu karşılaştırmalardaki kişiler hem kan şekeri durumu hem de tansiyon değişkenliği açısından farklılık gösteriyordu; dolayısıyla ek risk yalnızca dalgalanan ölçümlere atfedilemez. Bulguları mutlak riskler olarak ifade etmek için araştırmacılar ayrıca 10 yıl içinde ölüm olasılığını tahmin etti. Bu tahmin, kan şekeri normal ve sistolik değişkenliği düşük katılımcılar için yaklaşık %1,0 iken, tip 2 diyabeti olan ve yüksek değişkenlik gösterenler için yaklaşık %2,9’du. Bunlar, tam on yıllık takip boyunca gözlenen ölüm oranlarından ziyade daha uzun vadeli tahminlerdi.

Ortalama tansiyonun ötesinde ölüm riski

Her kalp atışı, kanı atardamarlardan iter ve üst sayı olarak kaydedilen sistolik basıncı oluşturur. Atışlar arasında kalp gevşer ve alt sayı diyastolik basıncı kaydeder. Araştırmacılar, bir kalp atışı boyunca ortalama basınç olan ortalama arter basıncı ve üst ile alt ölçüm arasındaki fark olan nabız basıncıyla birlikte her ikisindeki değişiklikleri de inceledi.

Dört ölçütün tümünde daha büyük dalgalanmalar, herhangi bir nedenden ölüm riskinin daha yüksek olmasıyla ilişkilendirildi. İlişkiler, araştırmacılar ortalama tansiyonu, kan şekeri durumunu ve diğer faktörleri hesaba kattıktan sonra da devam etti. Sistolik değişkenlik için, bir standart sapmalık her artış, %11 daha yüksek ölüm riskiyle ilişkilendirildi. Diyastolik değişkenlik için karşılık gelen artış %8’di.

Bu yüzdeler, bir tansiyon monitöründeki belirli bir sıçramanın sonuçlarını değil, çalışma popülasyonundaki değişkenlik farklarını tanımlamaktadır. Bir standart sapma, katılımcıların değişkenliklerinin ne kadar geniş bir aralıkta farklılık gösterdiğini yansıtır; dolayısıyla bulgular doğrudan milimetre cıva (mmHg) cinsinden belirli bir yükseliş veya düşüşe çevrilemez.

İnmelerin izlenmesi, ölçütlerden ikisiyle ilişkileri ortaya koydu: diyastolik basınç ve ortalama arter basıncı. Bunların değişkenliğindeki her standart sapma artışı, sırasıyla %12 ve %10 daha yüksek inme riskiyle ilişkilendirildi. Araştırmacılar, tansiyon değişkenliği ile demans arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulmadı.

Daha istikrarlı tansiyon hayat kurtarabilir mi?

Araştırmacılar bulguları Avrupa Diyabet Araştırmaları Derneği Yıllık Toplantısı’nda sundu. Ahmadizar, gözlemsel çalışmanın tansiyon dalgalanmalarının ölümlere veya inmelerе neden olduğunu kanıtlayamayacağı konusunda uyarıyor. Sonuçlar, değişkenliğin, riski aksi halde gözden kaçabilecek hastaların belirlenmesine yardımcı olabileceğini düşündürmektedir; ancak bu potansiyelin hâlâ test edilmesi gerekmektedir.

Koluna tekrar manşon taktırmak için gelen bir hasta, zamanla ölçümler arasındaki değişikliklere daha yakından dikkat edilmesinden fayda görebilir. Doktorların bu bilgiyi daha iyi sonuçlara dönüştürüp dönüştüremeyeceği ise henüz çözülmemiştir.

Ahmadizar, “Ancak tansiyon değişkenliğinin rutin klinik kullanım için önerilebilmesinden önce daha fazla araştırmaya ihtiyaç var. Yanıtlanması gereken sorular arasında bu dalgalanmaları azaltmanın mümkün olup olmadığı ve bunun yapılmasının inme veya ölüm riskini azaltıp azaltmadığı yer alıyor” diyor.

Toplantı: Avrupa Diyabet Araştırmaları Derneği (EASD) Yıllık Toplantısı

Kaynak. SciTechDaily
Haber Veriyoruz