Kadınlar Ne Zaman Sigara İçmeye Başladı?

Kadınlar Ne Zaman Sigara İçmeye Başladı?

“Özgürlük Dumanı” — Paskalya Günü Oynanan Büyük Oyun

New York, 31 Mart 1929… Fifth Avenue’de Paskalya geçit töreni tüm görkemiyle sürerken, kalabalığın arasından genç kadınlar çıktı. Ellerinde sigaralar… Hep birlikte yaktılar. O an her şey “kendiliğinden bir özgürlük protestosu” gibi görünüyordu.

Ama perde arkasında bambaşka bir hikâye vardı.

Sahne arkası: Bir reklam dehası ve bir psikanalist

Yıl 1929. American Tobacco Company’nin patronu George Washington Hill, kadınların toplum içinde sigara içmesini engelleyen tabuyu yıkmak ve devasa kadın pazarını açmak istiyordu. Bunun için “halkla ilişkilerin babası” sayılan Edward Bernays’i görevlendirdi.

Bernays, psikanalist A.A. Brill’e danıştı. Brill’in önerisi dahiceydi: Sigara, “özgürlük meşalesi” (Torches of Freedom) olarak sunulacaktı. Yani sigara içmek, kadın özgürlüğünün simgesi haline getirilecekti.

Paskalya sürprizi

31 Mart 1929 Paskalya Günü, Bernays bir grup genç kadını Fifth Avenue’deki geçit törenine yerleştirdi. Kadınlar hep birlikte Lucky Strike sigarası yaktı. Basına önceden haber verilmiş, fotoğrafçılar çoktan yerini almıştı. O an, “kadınların özgürlük isyanı” olarak tarihe geçti.

Ama işin aslı: Bu, kendiliğinden bir protesto değil, saat gibi işleyen bir pazarlama sahnesiydi. Bernays’in sekreteri Bertha Hunt bile “kadın hakları savunucusu” rolünü oynadı.

Peki gerçekte ne oldu?

İşte magazin basınının pek yazmadığı kısım:

Etkisi sanıldığı kadar büyük değildi. Tarihçilere göre 1929’a gelindiğinde birçok orta sınıf kadın zaten kamusal alanda sigara içmeye başlamıştı.

Medya haberleri abartıldığı kadar sansasyonel değildi. Bernays’in sonradan anlattığı “her yeri sallayan olay” ile gerçek haberler arasında ciddi fark var.

Asıl başarı Bernays’in kendini pazarlamasıydı. Bu hikâyeyi yıllarca tekrar tekrar anlatarak bir efsaneye dönüştürdü ve “halkla ilişkilerin babası” unvanını sağlamlaştırdı.

Sonuç: Bir efsane mi, gerçek mi?

İkisi de. Olay gerçekten yaşandı. Ama Bernays, kadınları sigaraya alıştırmaya yönelik ticari bir hamleyi, “kadın özgürlüğü” adına tarihi bir an gibi paketledi. Yani ortada bir oyun vardı; hem de ustaca kurgulanmış bir oyun.

Bugün geriye kalan: “Özgürlük meşalesi” diye yaktıkları o sigaralar, aslında bir reklam kampanyasının dumanıydı.

Kaynak. DS
Haber veriyoruz