Susturulan Sesler: Dünyanın Dört Bir Yanında İfade Özgürlüğü Mücadelesi

Susturulan Sesler: Dünyanın Dört Bir Yanında İfade Özgürlüğü Mücadelesi

Düşünce Mahkûmları, Aktivistler, Gazeteciler ve Siyasi Tutuklular

Dünyanın farklı coğrafyalarında gazeteciler, sanatçılar, insan hakları savunucuları ve akademisyenler; yalnızca haber yaptıkları, hak aradıkları, şarkı söyledikleri ya da fikirlerini dile getirdikleri için özgürlüklerinden mahrum bırakılıyor.

Baskıcı rejimlerin ve otoriter yönetimlerin “terör”, “bölücülük”, “devlet güvenliğini tehdit” veya “kamu düzenini bozma” gibi resmî suçlamalarla cezaevine gönderdiği bu isimler, uluslararası kamuoyu ve insan hakları örgütleri tarafından düşünce mahkûmu olarak kabul ediliyor.

İşte fikirleri, haberleri ve kimlikleri nedeniyle hedef alınan 15 ismin portresi ve yaşanan hak ihlalleri:

Sanat ve İfade Özgürlüğünün Hedef Alındığı Ülkeler

1. Luis Manuel Otero Alcánto (Küba)
Kimdir? Küba’da sanatsal ifade özgürlüğünü savunan “San Isidro Hareketi”nin (MSI) lideri ve muhalif bir sanatçı.

Tutuklanma Gerekçesi: Sanat yoluyla rejim eleştirisinde bulunduğu ve hükümet karşıtı protestolara öncülük ettiği için “devlet sembollerine saygısızlık” ve “kamu düzenini bozmak” suçlamasıyla 5 yıl hapse mahkûm edildi.

2. Maykel Castillo Pérez – “Osorbo” (Küba)
Kimdir? Latin Grammy ödüllü rap sanatçısı.

Tutuklanma Gerekçesi: Küba’daki rejim karşıtı protestoların simgesi haline gelen “Patria y Vida” (Vatan ve Yaşam) şarkısının yaratıcılarından biri olduğu için hedef alındı. 9 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Hakikat Müsveddesi: Gazetecilik ve Çevre Mücadelesi

3. Nguyễn Văn Hoá (Vietnam)
Kimdir? Bağımsız yurttaş gazeteci.

Tutuklanma Gerekçesi: Tonlarca balık ölümüne neden olan devasa çevre felaketini (Formosa çevre krizi) canlı yayınlayıp belgelediği için “devlete karşı propaganda yapmak” suçlamasıyla 7 yıl hapis ve 3 yıl ev hapsine mahkûm edildi.

4. Sofya Alagaş (Türkiye)
Kimdir? KHK ile kapatılan Kadın Haber Ajansı (JINHA) İmtiyaz Sahibi ve gazeteci.

Tutuklanma Gerekçesi: Yaptığı haberler, gazete yazıları ve editoryal çalışmaları suç delili sayılarak “terör örgütü üyeliği” iddiasıyla yargılandı ve tutuklandı.

5. Tsi Conrad (Kamerun)
Kimdir? Belgesel yapımcısı ve gazeteci.

Tutuklanma Gerekçesi: Kamerun’un İngilizce konuşulan (Ambazonya) bölgesinde güvenlik güçlerinin insan hakları ihlallerini ve halkın protestolarını kaydettiği için “terörü övmek ve sahte haber yaymak” suçlamasıyla 15 yıl hapis cezası aldı.

Hak Savunucuları ve Araştırmacılar

6. Server Mustafayev (Rusya / Kırım)
Kimdir? “Kırım Dayanışması” insan hakları örgütünün kurucusu ve aktivist.

Tutuklanma Gerekçesi: Kırım’ın ilhakı sonrasında Kırım Tatarlarına yönelik hak ihlallerini belgelediği için “terör örgütü üyeliği” iddiasıyla 14 yıl hapse mahkûm edildi.

7. Idris Khattak (Pakistan)
Kimdir? Zorla kaybetmeleri ve askeri operasyonlardaki insan hakları ihlallerini araştıran deneyimli bir araştırmacı.

Tutuklanma Gerekçesi: İnsan hakları ihlallerini raporladığı için önce kendisi zorla kaybedildi, ardından gizli bir askeri mahkemede “casusluk” suçlamasıyla 14 yıl hapse mahkûm edildi.

8. Tatiana Kouzina (Belarus)
Kimdir? Kamu yönetimi uzmanı ve sivil toplum araştırmacısı.

Tutuklanma Gerekçesi: 2020 Belarus seçim protestoları sırasında bağımsız analizler sunduğu ve sivil toplum ağlarını desteklediği için “devlet iktidarını ele geçirmek için komplo kurmak” iddiasıyla 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Sosyal Medya, İnanç ve Düşünce Özgürlüğü

9. Mubarak Bala (Nijerya)
Kimdir? Nijerya Hümanist Derneği Başkanı.

Tutuklanma Gerekçesi: Ateist olduğunu açıkça ifade ettiği ve Facebook paylaşımlarında dinî dogmaları eleştirdiği için şeriat yasalarının uygulandığı kuzey eyaletinde “dini değerleri aşağılamak” suçlamasıyla 24 yıl hapse mahkûm edildi.

10. Salma al-Shehab (Suudi Arabistan)
Kimdir? Leeds Üniversitesi doktora öğrencisi, akademisyen ve iki çocuk annesi.

Tutuklanma Gerekçesi: X (Twitter) hesabından kadın hakları savunucularını desteklediği ve siyasi mahkûmların serbest bırakılmasını talep eden mesajları paylaştığı için rekor hapis cezasına çarptırıldı.

11. Pastor Ezra Jin Mingri (Çin)
Kimdir? Pekin’deki bağımsız Zion Kilisesi’nin din adamı.

Tutuklanma Gerekçesi: Devlet denetimindeki din politikalarına boyun eğmediği ve ibadethanesine gözetleme kameraları takılmasına izin vermediği için hedef alındı.

Demokrasi ve Sosyal Adalet Mücadelesi

12. Nasser Zefzafi (Fas)
Kimdir? Rif bölgesindeki sosyal adalet ve ekonomik reform hareketinin (“Hirak el-Rifi”) lideri.

Tutuklanma Gerekçesi: Bölgedeki hastane, okul ve altyapı eksikliklerine karşı kitlesel barışçıl protestolar örgütlediği için “devletin iç güvenliğini tehlikeye atmak” suçlamasıyla 20 yıl hapis cezası aldı.

13. Joshua Wong (Hong Kong / Çin)
Kimdir? Hong Kong’daki demokrasi yanlısı öğrenci hareketlerinin (“Şemsiye Hareketi”) tanınan lideri.

Tutuklanma Gerekçesi: Hong Kong’un özerkliğini ve demokratik haklarını savunan protestoları örgütlediği için Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında defalarca tutuklandı ve hapse atıldı.

14. Theary Seng (Kamboçya)
Kimdir? Kamboçya asıllı Amerikalı insan hakları avukatı ve demokrasi aktivisti.

Tutuklanma Gerekçesi: Muhalefeti desteklediği ve otoriter yönetimi eleştirdiği toplu yargılamalar sonucunda “vatana ihanet” suçlamasıyla 6 yıl hapse mahkûm edildi.

15. Go Sherab Gyatso (Çin / Tibet)
Kimdir? Tanınmış Tibetli Budist rahip, yazar ve akademisyen.

Tutuklanma Gerekçesi: Tibet dili, kültürü ve Budist felsefesi üzerine kaleme aldığı eserleri ve kültürel özerklik vurgusu nedeniyle “bölücülük” suçlamasıyla 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Editörün Notu: Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları örgütleri, düşüncelerinden veya mesleki faaliyetlerinden dolayı tutuklu bulunan tüm gazeteci, aktivist ve düşünce mahkûmlarının derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılması çağrısını sürdürüyor.

Haber Veriyoruz