“Doğal peynir”, “köy peyniri” gibi ifadeler etiketlerden çıkarılıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığının yeni tebliğiyle peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere sınır getirildi
“Doğal peynir”, “köy peyniri” gibi ifadeler etiketlerden çıkarılıyor.
Bazı Katkı Maddeleri Yasaklandı, Etiket Kuralları Değişti
Tarım ve Orman Bakanlığının yeni tebliğiyle peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere sınır getirildi. “Doğal peynir”, “köy peyniri” gibi ifadeler etiketlerden çıkarılıyor. Çiğ sütten üretilen bazı peynirlerde ise en az dört ay olgunlaştırma şartı uygulanacak.
Türkiye’de peynir üretimi ve satışına ilişkin kurallar yeniden düzenlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle peynirlerin üretiminden muhafazasına, taşınmasından ambalaj bilgilerinin hazırlanmasına kadar birçok alanda yeni standartlar getirildi.
2015 tarihli eski tebliğin yerini alan düzenleme, hem üreticileri hem de marketlerden peynir satın alan tüketicileri yakından ilgilendiriyor.
Peynir üretiminde hangi maddeler yasaklandı?
Yeni tebliğe göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatin, soya ve soya ürünlerinin kullanılması yasaklandı. Ayrıca süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağların da peynir üretiminde kullanılmasına izin verilmeyecek.
Bu kuralın sınırlı bir istisnası bulunuyor: Çeşnili taze peynirlerde, teknolojinin izin verdiği miktarda ve stabilizör amacıyla nişasta kullanılabilecek.
Düzenlemenin temel hedeflerinden biri, peynir adıyla satışa sunulan ürünlerin bileşimini belirli standartlara bağlamak ve tüketicinin satın aldığı ürünün niteliği konusunda daha açık bilgi edinmesini sağlamak.
“Köy peyniri” ve “doğal peynir” ifadeleri kaldırılıyor
Yeni düzenlemeyle peynir ambalajlarında kullanılan bazı tanımlamalar da yasak kapsamına alındı.
Buna göre etiketlerde;
– Köy peyniri
– Geleneksel peynir
– Doğal peynir
– Çiftlik peyniri
gibi ifadeler kullanılamayacak.
Ürünler, tebliğde belirlenen peynir çeşitlerinin adlarına veya mevzuata uygun coğrafi işaretli adlarına göre tanımlanacak. Böylece yalnızca pazarlama amacıyla kullanılan ve ürünün gerçek niteliği hakkında yanlış izlenim oluşturabilecek ifadelerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Çiğ sütten üretilen peynirlerde dört ay şartı
Yeni tebliğin dikkat çeken maddelerinden biri de çiğ sütle üretilen peynirleri kapsıyor.
Çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçirilmiş sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirler taze olarak piyasaya sunulamayacak. Bu ürünlerin satışa çıkarılabilmesi için uygun koşullarda en az dört ay olgunlaştırılması gerekecek.
Olgunlaştırılmadan piyasaya sunulacak peynirlerde ise kullanılan çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak.
Ayrıca pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem görmemiş çiğ sütten üretilen belirli peynirlerin etiketlerinde, ürün adıyla aynı büyüklükte ve en az 3 milimetre puntoyla “çiğ sütten üretilmiştir” ifadesi bulunacak.
Peynirin hangi sütten üretildiği açıkça yazılacak
İnek, koyun, keçi veya manda sütlerinin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde, kullanılan süt türlerinin etikette belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
Süt türleri, üründeki kullanım miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanacak. Karışık süt kullanılan peynirlerin etiketlerinde inek, koyun veya keçi görselleri de kullanılamayacak.
Bu değişiklikle tüketicinin ürünün hangi hayvanın sütünden üretildiğini yalnızca ambalaj görsellerine bakarak tahmin etmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Eski kaşar için 120 gün şartı
Kaşar peynirinde “eski” ifadesinin kullanılabilmesi için de belirli bir olgunlaşma süresi getirildi.
Buna göre en az 120 gün olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde “eski” ibaresi kullanılabilecek. Olgunlaştırılarak piyasaya sunulan peynirlerde üretim tarihi ve olgunlaştırma süresinin de etikette belirtilmesi gerekecek.
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6’yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15’i aşamayacak. Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerde ilave şeker oranı da etikette gösterilecek.
Peynirler 10 derecenin altında muhafaza edilecek
Düzenleme yalnızca üretim ve etiketleme kurallarıyla sınırlı değil. Peynirlerin muhafazası, taşınması ve piyasaya sunulması sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu hale getirildi.
Ayrıca eritme peynirinin dökme olarak piyasaya arz edilmesi ve telemenin doğrudan tüketiciye sunulması yasaklandı.
Üreticilere 30 Nisan 2027’ye kadar süre verildi
Yeni kurallar yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi. Ancak mevcut gıda işletmecilerine üretim süreçlerini ve etiketlerini yeni düzenlemeye uygun hale getirmeleri için 30 Nisan 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı.
Bu tarihten önce piyasaya sunulan peynirler, raf ömürleri sonuna kadar satışta kalabilecek. Yeni düzenlemeye uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri ise geçiş süresinin ardından piyasada bulundurulamayacak.
Tüketiciler peynir alırken nelere dikkat etmeli?
Yeni düzenleme, tüketicilerin peynir alırken ambalaj üzerindeki bilgilere daha fazla dikkat etmesini gerektiriyor. Ürünün adı, hangi sütlerden üretildiği, yağlılık sınıfı, olgunlaşma durumu ve üretim tarihi artık daha belirleyici bilgiler arasında yer alacak.
Bununla birlikte, bir ürünün etiketinde belirli ifadelerin bulunmaması tek başına o ürünün sağlıksız veya kalitesiz olduğunu göstermez. Tüketicilerin ürünleri içerik bilgileri, saklama koşulları ve mevzuata uygunluğu üzerinden değerlendirmesi önem taşıyor.
Yeni tebliğin uygulamaya geçmesiyle birlikte peynir üreticilerinin üretim ve ambalajlama süreçlerinde değişiklik yapması, tüketicilerin ise raflarda farklı etiketlerle karşılaşması bekleniyor.
Kaynaklar:
– Anadolu Ajansı: https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/peynir-uretiminde-sut-proteini-disindaki-proteinler-yasaklandi/4118191
– TRT Haber: https://www.trthaber.com/haber/turkiye/peynir-uretiminde-sut-disi-proteinlere-yasak-962763.html
– Türkiye İhracatçılar Meclisi: https://tim.org.tr/tr/turk-gida-kodeksi-peynir-tebligi-yayinlandi
– Resmî Gazete: 10 Kasım 2026, Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (No: 2026/24)
Editör Notu: Haberde yer verilen düzenlemeler, 10 Kasım 2026 tarihli yeni Peynir Tebliği esas alınarak hazırlanmıştır. Çeşnili taze peynirlerde stabilizör amacıyla nişasta kullanımına ilişkin istisna ayrıca dikkate alınmıştır.
