30 dan fazla ülkeden peş peşe alarm!
Neler oluyor Devletler neye hazırlanıyor?
33 ülkeden peş peşe alarm! Devletler neye hazırlanıyor?
Dünyanın farklı bölgelerinde en az 33 ülkenin vatandaşlarına gıda, içme suyu ve temel ihtiyaç malzemelerini önceden hazırlamaları yönünde tavsiyelerde bulunması, uluslararası kamuoyunda dikkat çekici bir tartışma başlattı. Özellikle Avrupa ülkelerinde yoğunlaşan hazırlık çağrıları, akıllara aynı soruyu getiriyor: Devletler olası bir savaşa mı, büyük bir doğal afete mi, yoksa küresel sistemleri etkileyebilecek daha kapsamlı bir krize mi hazırlanıyor?
Son gelişmeler, ülkelerin yalnızca askeri güvenlik konusuna değil; elektrik kesintileri, siber saldırılar, iletişim ağlarının çökmesi, tedarik zincirlerinin bozulması ve doğal afetler gibi birbirini tetikleyebilecek risklere de odaklandığını gösteriyor.
Ancak önemli bir ayrıntı var: 33 ülkenin aynı anda ortak bir savaş alarmı verdiğine ilişkin doğrulanmış bir karar bulunmuyor. Söz konusu sayı, Newsweek’in farklı ülkelerdeki mevcut hazırlık tavsiyelerini bir araya getirdiği listeden geliyor.
33 ülkenin gündeminde neden acil durum hazırlığı var?
Haberin dikkat çeken tarafı, ülkelerin vatandaşlarından yalnızca birkaç günlük ihtiyaçlarını karşılayacak malzemeleri bulundurmalarını istemesi değil, bu tavsiyelerin giderek daha geniş bir güvenlik anlayışının parçası hâline gelmesi.
Ülkelerin hazırlık süreleri birbirinden farklı:
– İngiltere, Fransa, Kanada, Japonya, Meksika ve Hollanda yaklaşık 72 saatlik temel ihtiyaç stoğu öneriyor.
– İsveç ve Norveç yaklaşık bir haftalık hazırlığa dikkat çekiyor.
– Almanya, bazı temel ihtiyaçların 10 güne kadar yetecek şekilde bulundurulmasını tavsiye ediyor.
– ABD’de de vatandaşların acil durumlarda birkaç gün kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek hazırlıkta olması yönünde mevcut resmi öneriler bulunuyor.
Bu tavsiyeler ülkelerin tamamında aynı kapsamda uygulanmıyor. Bazıları doğal afetlere, bazıları ise elektrik, iletişim ve tedarik sistemlerindeki olası kesintilere ağırlık veriyor.
Devletlerin hazırlık yaptığı üç büyük risk
1. Savaş ve jeopolitik gerilimler
Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa’nın güvenlik politikalarını yeniden şekillendiren gelişmelerin başında geliyor. Özellikle Rusya’ya coğrafi olarak yakın ülkelerde sivil savunma, tahliye planları ve halkın kriz koşullarına hazırlanması daha fazla önem kazanmış durumda.
Bununla birlikte Orta Doğu’daki çatışmalar ve Asya-Pasifik bölgesindeki güvenlik gerilimleri de enerji, ticaret ve uluslararası ulaşım hatları açısından risk oluşturuyor.
2. Siber saldırılar ve kritik altyapıların çökmesi
Günümüzde bir ülkenin günlük yaşamını aksatmak için mutlaka fiziksel bir saldırı gerçekleştirilmesi gerekmiyor. Elektrik şebekeleri, bankacılık sistemleri, internet altyapısı, hastaneler ve lojistik ağları siber saldırıların hedefi olabilir.
Özellikle dijital ödeme sistemlerinin ve iletişim altyapısının devre dışı kalması, toplumun günlük ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştırabilir.
3. Büyük doğal afetler ve iklim kaynaklı krizler
Sel, fırtına, deprem, orman yangınları ve aşırı hava olayları da ülkelerin hazırlık planlarında önemli yer tutuyor. Bu tür olaylarda elektrik, su, ulaşım ve gıda dağıtım sistemleri aynı anda etkilenebiliyor.
Dolayısıyla hükümetlerin hazırlık politikaları yalnızca savaş ihtimaline dayanmıyor.
Avrupa Birliği neden hazırlık seviyesini yükseltiyor?
Avrupa Birliği, 26 Mart 2025’te Hazırlık Birliği Stratejisi (Preparedness Union Strategy) adıyla kapsamlı bir program açıkladı.
Programın temel amacı, Avrupa ülkelerinin büyük krizlere karşı daha koordineli hareket etmesini sağlamak. Strateji yalnızca savaş ihtimalini değil, siber saldırıları, sabotajları, iklim kaynaklı afetleri ve kritik hizmetlerin kesintiye uğramasını da kapsıyor.
Avrupa Komisyonunun 3 Kasım 2026’da yayımladığı yeni hazırlık kılavuzları ise vatandaşların en az 72 saat boyunca temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek durumda olmasını hedefliyor.
Kılavuzlarda ayrıca engelli bireylerin ihtiyaçları, erken uyarı sistemleri, acil durum çantaları ve kriz iletişimi gibi konulara yer veriliyor.
İngiltere’den üç yıllık hazırlık kampanyası
İngiltere hükümeti 22 Ekim 2026’da Be Ready isimli üç yıllık bir bilgilendirme kampanyası başlattı.
Vatandaşlara elektrik, su, telefon ve internet hizmetlerinin geçici olarak kesilmesi gibi durumlara karşı hazırlıklı olmaları tavsiye edildi.
Kampanyada öne çıkan öneriler şunlar:
– Kişi başına günlük yaklaşık 3 litre içme suyu bulundurmak.
– Pişirme gerektirmeyen dayanıklı gıdalar hazırlamak.
– El feneri, pil ve taşınabilir şarj cihazı bulundurmak.
– Gerekli ilaçları ve ilk yardım malzemelerini hazır tutmak.
– Acil durumlarda kullanılabilecek nakit para bulundurmak.
İngiliz hükümeti, bu hazırlıkların günlük hayatı etkileyebilecek acil durumlarda vatandaşların daha az mağdur olmasını amaçladığını belirtiyor.
Japonya’dan dikkat çeken adım: Yeni afet yönetimi kurumu
Japonya, 2 Kasım 2026’da yeni Ulusal Afet Yönetimi Ajansını faaliyete geçirdi.
Yeni kurumun kurulmasındaki temel amaç, büyük afetlerde merkezi yönetim, yerel yönetimler ve müdahale ekipleri arasındaki koordinasyonu güçlendirmek.
Japon yetkililer vatandaşlara en az üç günlük, mümkünse bir haftalık gıda ve su bulundurmaları çağrısı yaptı.
Bu hazırlıkların arkasında ise Japonya’nın deprem gerçeği bulunuyor. Özellikle Nankai Çukuru’nda meydana gelebilecek büyük bir deprem, Tokyo çevresindeki olası sarsıntılar ve Fuji Dağı’nın volkanik faaliyetleri ülkenin afet planlamasında önemli yer tutuyor.
Dolayısıyla Japonya’nın çağrısı doğrudan savaş hazırlığı olarak değerlendirilemez.
Asıl tehlike savaşın ötesinde olabilir mi?
Ülkelerin hazırlık politikalarında dikkat çeken nokta, artık güvenliğin yalnızca askeri güçle ölçülmemesi.
Bir savaş yaşanmadan da bir ülkenin günlük hayatı ciddi biçimde aksayabilir.
Örneğin:
– Elektrik şebekesine yönelik bir saldırı, milyonlarca insanın yaşamını etkileyebilir.
– Bankacılık sistemlerinin devre dışı kalması ekonomik faaliyetleri durdurabilir.
– Limanlar ve lojistik ağlarındaki kesintiler gıda ve enerji tedarikini bozabilir.
– İnternet ve iletişim altyapısındaki sorunlar kamu hizmetlerini aksatabilir.
– Hastaneler ve ilaç depolarının sistemleri hedef alındığında doğrudan insan hayatı tehlikeye girebilir.
Bu nedenle Avrupa’nın yeni yaklaşımında sivil savunma, enerji güvenliği, dijital altyapı ve toplumun kendi kendine yetebilmesi birlikte değerlendiriliyor.
Türkiye bu gelişmelerin neresinde?
Türkiye açısından da bu gelişmelerin dikkatle izlenmesi gerekiyor.
Ülkemiz; deprem, sel, orman yangınları ve aşırı hava olaylarının yanı sıra enerji tedariki, uluslararası ticaret yolları ve bölgesel çatışmaların etkilerine açık bir coğrafyada bulunuyor.
Özellikle Avrupa ile Asya arasındaki ticaret ve lojistik bağlantılarında yaşanabilecek kesintiler, Türkiye’nin ekonomik faaliyetlerini de etkileyebilir.
Burada önemli olan, Avrupa ülkelerinin hazırlık politikalarını doğrudan Türkiye için verilmiş bir alarm olarak yorumlamamak. Türkiye’de de AFAD ve ilgili kurumların afet hazırlığı çalışmaları bulunuyor. Ancak vatandaşların temel ihtiyaçlarını kısa süreli kesintilere karşı güvence altına alması, genel afet bilinci açısından önem taşıyor.
Konuya ilişkin daha geniş değerlendirme için HaberVeriyoruz arşivindeki Avrupa’da güvenlik ve siber saldırı tartışmaları, Fransa’daki kritik altyapı saldırısı ve Avrupa’nın büyük elektrik kesintisi haberleri de incelenebilir.
Sonuç: Devletler neye hazırlanıyor?
33 ülkenin gündeme gelen hazırlık tavsiyeleri, dünyada güvenlik anlayışının değiştiğini gösteriyor. Devletler artık yalnızca savaş ihtimaline değil, savaş olmadan da toplumun işleyişini bozabilecek çok sayıda tehdide karşı hazırlık yapıyor.
Burada iki konuyu birbirinden ayırmak gerekiyor: Tehlikelere karşı hazırlıklı olmak başka, yakın zamanda büyük bir savaş veya küresel felaket yaşanacağını ileri sürmek başka.
Şu anki açıklamalarda 33 ülkenin ortaklaşa aldığı bir savaş kararı veya yakın bir felakete ilişkin doğrulanmış istihbarat uyarısı bulunmuyor.
Ancak devletlerin vatandaşlarına kendi ihtiyaçlarını birkaç gün karşılayabilecek hazırlıkta olmalarını söylemesi, üzerinde durulması gereken önemli bir gelişme.
Dünyanın asıl hazırlığı savaşa mı, yoksa artık hiçbir ülkenin tek başına kontrol edemeyeceği kadar birbirine bağlı hâle gelen küresel sistemin kırılganlığına mı?
