Savaş bitmedi, barış için yoğun bir diplomasi trafiği.

Orta Doğu, ateşkesin kâğıt üzerinde durduğu ama gerçekte savaşın bitmediği, “ateşkes ile yeni bir savaş” arasında gidip gelen çok kritik bir virajda. Özetle: Savaş bitmedi, barış için yoğun bir diplomasi trafiği var ama bu barışın faturası ağır.

İşte masadaki en güncel 3 senaryo:

Durum: Ateşkes Kanıyor, Diplomasi Ateş Altında

Hala Savaş Var: ABD geçtiğimiz saatlerde İran’ın güneyindeki Hürmüz Boğazı’na (Bandar Abbas) yeni saldırılar düzenledi. ABD bunu “meşru müdafaa” olarak açıklarken, İran “ateşkesi ihlal” suçlamasında bulundu.

Başka Cepheler de Alevlendi: İsrail, Lübnan’da Hizbullah’ı “ezmek” için saldırılarını ciddi şekilde artırdı. Son saldırılarda onlarca köy hedef alındı. Yani ateşkes tek bir cephede değil, her yerde hassas.

Barış İhtimali: “Pakistan Modeli” ve Şartlı Barış

Barış için yoğun bir diplomasi trafiği var. Pakistan, Katar ve Suudi Arabistan liderliğinde yürütülen görüşmelerde 14 maddelik bir “Mutabakat Muhtırası” taslağı masada.

Kabul Edenler: İran’ın bu taslağa prensipte “evet” dediği, özellikle ambargoların kalkması ve mal varlıklarının serbest bırakılması karşılığında nükleer müzakerelere oturacağı konuşuluyor.

Zorlayanlar: ABD ve müttefikleri, barışın bedeli olarak İran’dan füze programını tırpanlamasını ve Hürmüz’ü koşulsuz açmasını istiyor. Ama İran bu konuda çok katı.

Karşı Çıkanlar (B Planı): İsrail ve ABD’deki güçlü lobi, savaşı durdurmanın İran’ı güçlendireceğini savunarak karşı çıkıyor.

“Barışın Faturası”: İsrail ile Normalleşme Zorunluluğu

Trump yönetiminin barış için koyduğu en kritik şart, bölge ülkelerinin İbrahim Anlaşmaları’nı imzalayarak İsrail’i tanıması. İşte burası düğümün koptuğu nokta:

Suudi Arabistan’ın Şartı: Riyad, İsrail’i tanımaya hazır AMA bunun karşılığında “iki devletli çözüm” ve Filistin devletinin kurulması gibi somut adımlar istiyor. İsrail’in şu anki hükümeti ise buna “hayır” diyor.

Arap Birliği Desteği: Mısır, Ürdün, Katar ve Türkiye gibi ülkeler ateşkesi destekliyor ve barış için diplomasiyi zorluyor. Ancak bu ülkelerin çoğu, kamuoyu baskısı nedeniyle İsrail’le ilişkileri normalleştirme konusunda oldukça çekingen davranıyor.

Savaşa Devam mı, Barış mı?

Bugün itibarıyla savaş halen devam ediyor. Ancak 3 aydır süren bu yıkıcı savaştan herkes zarar gördü (enerji krizi, Hürmüz’ün kapanması, yüzlerce sivil kaybı).

Masa, “ateşkes ve ambargoların kalkması” ile “İran’ın askeri olarak zayıflatılması” arasında gidip geliyor. Müzakere masası tamamen kalkmış değil, ancak her yeni hava saldırısı barış umutlarını biraz daha azaltıyor.

Haber Veriyoruz