Dijital Beğeni İllüzyonu: Beğeni Var, Beğen­meme Yok — Neden?

Beğen ve Beğenmeme İstatistikleri…

Sosyal medya ve müzik platformlarında “beğeni” sayıları her yerde görünürken, “beğenmeme” verilerinin sistematik biçimde gizlenmesi dikkat çekiyor. Bu durum kullanıcı davranışını şekillendiriyor, algoritmaları pozitif tepki üzerine kuruyor ve gerçek kullanıcı memnuniyetini belirsizleştiriyor.

Dijital platformlarda içeriklere verilen tepkiler, tüketim alışkanlıklarını belirleyen en önemli verilerden biri haline geldi. Ancak son dönemde birçok müzik ve video servisi, kullanıcıların içerikleri beğenmemesine dair istatistikleri görünür kılmıyor. Bu durum, “gerçek geri bildirim” ile “algoritmik teşvik” arasındaki çizgiyi bulanıklaştırıyor.

Beğeni ve Beğenmeme: Neden Ayrıştırılıyor?

Platformlar, içeriklere ilişkin tepkileri genellikle yalnızca olumlu yönde sayıyor. Beğeni sayıları açıkça görünürken, beğenmeme sayıları sistem içinde saklanıyor veya hiç tutulmuyor.

Bu tercih, yalnızca kullanıcı davranışını değiştirmekle kalmıyor; aynı zamanda içerik kalitesinin nesnel değerlendirilmesini de etkiliyor. Beğenmeme sayılarının görünmez olması, içeriklerin algoritma tarafından daha uzun süre öne çıkarılmasını, kullanıcıların ise içerikle ilgili olumsuz görüşlerini ifade etmekten çekinmelerini beraberinde getiriyor.

Platformların Gerekçesi: Olumlu Tecrübe

Resmî açıklamalar genellikle şöyle: Negatif geri bildirim üreticiyi demotive edebilir, Olumsuz sayılar izleyici algısını bozabilir, Daha pozitif bir kullanıcı deneyimi sağlanmak istenir. Ancak bu gerekçeler, ölçülebilir gerçeklikten uzak bir “olumlu illüzyon ekonomisi” yaratıyor.

Sessiz Beğenmeme Çok Daha Büyük

Gerçek şu ki: Beğenmek için tıklayanlar aktif tepki veriyor. Beğenmemek ise çoğu zaman sessiz kalmak ile ifade ediliyor. Bu durumda “beğeni sayısı fazla” görünse de, sessizlik + beğenmemek toplamı genellikle beğeniden yüksek olabilir. Bu da sonuçları çarpıtan bir veri tabanı yaratıyor.

💡 Neden Bu Önemli?

Algoritmaların kararları yalnızca “beğeni” üzerine kuruluyor. Bu da içerik üreticileri sayısal pozitiflik için üretim yapmaya zorluyor. Gerçek kullanıcı görüşü sistemde görünmüyor, ölçülmüyor.

Sonuç: Dijital platformlar, içerik kalitesini değil, sayısal mutluluğu ölçüyor.

📉 Neden “Beğeni + Beğenmeme” Olmalıydı?

Her iki taraf da görünür olsaydı:
✔ Kullanıcılar daha özgür ifade edebilirdi
✔ İçerik kalitesi daha doğru analiz edilebilirdi
✔ Algoritmalar daha gerçekçi veri ile beslenebilirdi

Mevcut sistem ise tek taraflı yönlendirme yapıyor.

Tek taraflı beğeni görüntüleme sistemi, artık bir detay olmanın ötesinde düşünce ve davranış yönlendirme mekanizması haline geliyor. Beğenmeme göstergesinin kaldırılması veya görünmez kılınması, yalnızca teknik değil kültürel bir meseledir.

📅 Haber Sonu Notu

Dijital tüketim verilerinin şeffaflığı, kullanıcı deneyiminin ötesinde öznellik ve gerçeklik ile ilgilidir. Beğeni sayıları, sadece bir sayı değildir — dünya görüşümüzü şekillendiren dijital bir göstergedir.

Haber Veriyoruz