Türkiye’ye Bir Temiz Eller Operasyonu Kaçınılmaz

Türkiye’ye Bir Temiz Eller Operasyonu Kaçınılmaz

Son dönemde Türkiye’de yaşanan skandallar ve yolsuzluk iddiaları, yaklaşık 50 yıldır süregelen bir sistemik çürümeyi gözler önüne seriyor. Her kurumun bir bataklığa dönüştüğü, insanların adliyelerden ağlayarak çıktığı, dosyaların sümen altı edildiği ve davaların zaman aşımına uğratıldığı bu ortamda, köklü bir temizlik operasyonu artık kaçınılmaz hale gelmiştir. Peki, bu çürümenin boyutları nelerdir ve hangi kurumlar bu bataklığın içinde yer almaktadır?

Sağlık Sektöründe Karanlık Bir Örnek: “Yenidoğan Çetesi”

Sağlık sektörü, sistemik çöküşün en çarpıcı örneklerinden birini sunuyor. 2024 yılında ortaya çıkan “Yenidoğan Çetesi” skandalı, özel sağlık kurumlarının nasıl birer ölüm makinesine dönüşebileceğini tüm çıplaklığıyla gösterdi. İstanbul’da 11 özel hastanenin kapatılmasına yol açan bu skandala, bebekleri kasıtlı olarak ihmal ederek ve yanlış tedavi uygulayarak ölümlerine sebep olan bir sağlık çalışanları ağı damga vurdu .

Skandalın işleyişi oldukça korkunçtur: Yenidoğan Yoğun Bakım Üniteleri’nde (YYBÜ) sağlıklı bebekler, devletten alacakları günlük geri ödemeyi maksimize etmek için kasıtlı olarak ihmal ediliyor, hatta öldürülüyordu. İddianamede, bebeklerin yetersiz havalandırma, beslenme ve ilaç tedavisine maruz bırakıldığı belirtiliyordu . Bu çete, aynı zamanda kendilerini koruyan yozlaşmış polis memurlarından oluşan silahlı bir kola da sahipti .

Bu vaka, neoliberal sağlık politikalarının yol açtığı etik çöküşün en uç örneğidir. Sağlık hizmetlerinin piyasalaştırılması, hasta refahı yerine kârı önceliklendiren bir sistemi teşvik etmektedir . 2003 yılında başlatılan Sağlıkta Dönüşüm Programı, özel hastanelerin ve kâr odaklı yaklaşımların önünü açarken, düzenleyici denetim mekanizmalarını zayıflatmıştır . Bu durum, sağlık çalışanlarını etik değerlerden uzaklaştırarak, profesyonel ahlakın erozyonuna zemin hazırlamıştır .

Bu skandal sadece bir sapma değil, sistemik bir başarısızlığın tezahürüdür. “Bu tür aşırı ihlaller, bireysel suistimalin izole olayları değil, sağlık hizmetlerinin neoliberalizasyonuyla beslenen daha derin sistemik kırılganlıkların tezahürleridir” . Sağlık Bakanlığı’nın denetim eksikliği ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) geri ödeme sistemindeki açıklar, bu tür suistimalleri mümkün kılmıştır.

Yolsuzluk ve Usulsüzlük: Belediyelerde Çürüme

Sağlık sektörüyle sınırlı kalmayan yolsuzluk ve usulsüzlük iddiaları, yerel yönetimleri de sarmış durumda. Son dönemde birçok belediye hakkında yolsuzluk, ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet suçlamalarıyla soruşturmalar başlatıldı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Soruşturmaları

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, özellikle Mart 2025’te Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınması ve tutuklanmasının ardından yoğun bir soruşturma dalgasının merkezinde yer aldı. İmamoğlu’nun da aralarında bulunduğu 400’den fazla sanık hakkında 142 ayrı suçtan dava açıldı ve toplamda 2 bin 430 yıla kadar hapis cezası talep edildi .

Soruşturmalar, İBB’ye bağlı şirketler üzerinden yürütülen usulsüz ihaleleri merkeze alıyor. İBB’ye bağlı Boğaziçi Yönetim Hizmetleri şirketinde 57 kişinin gözaltına alındığı operasyon, bu şirketin kamu ihale mevzuatını sistematik olarak ihlal ettiği iddialarını içeriyor . Benzer şekilde, İBB’ye ait Ağaç ve Peyzaj A.Ş. üzerinden “hayali ihale sistemi” kurulduğu ve 29 kişinin gözaltına alındığı başka bir soruşturma daha yürütülüyor .

Ankara Büyükşehir Belediyesi’nde ise 32 konser organizasyonuyla ilgili yürütülen yolsuzluk soruşturmasında, kamu kaynaklarına 154,4 milyon Türk Lirası zarar verildiği iddia ediliyor. Soruşturma kapsamında eski belediye çalışanları ve özel etkinlik organizatörleri gözaltına alındı .

Diplomalar ve Ünvanlar Tartışması

Uzun yıllardır süregelen bir diğer tartışma, kamu görevlilerinin diplomalarının ve ünvanlarının geçerliliği etrafında dönüyor. İstanbul Üniversitesi’nin, Ekrem İmamoğlu’nun lisans diplomasını “yokluk” ve “açık hata” gerekçesiyle iptal etmesi, bu konuyu yeniden gündeme taşıdı . Bu karar, İmamoğlu’nun cumhurbaşkanı adaylığını tehlikeye atarken, akademik kurumların siyasi müdahalelere ne kadar açık olduğu sorusunu da akıllara getiriyor.

Türkiye’deki diploma ve unvan meselesi sadece siyasi figürlerle sınırlı değil. Yurt dışından alınan diplomaların sahteliği ve denklik sorunları da uzun yıllardır tartışılıyor. Bulgaristan, Romanya ve eski Sovyet ülkelerinden alınan tıp diplomalarının sahteliği ve bu diplomalarla Türkiye’de çalışan hekimlerin varlığı, sağlık sektöründeki diğer bir yapısal sorunu gözler önüne seriyor .

Sonuç: Temiz Eller Operasyonu Kaçınılmaz

Türkiye’nin içinde bulunduğu durum, izole edilmiş vakalarla açıklanamayacak kadar derin ve yaygındır. Sağlık sektöründe bebeklerin hayatlarıyla oynayan bir çete, yerel yönetimlerde milyarlarca lirayı bulan yolsuzluk iddiaları, şaibeli diplomalar ve ünvanlar… Bu tablo, devletin neredeyse tüm kurumlarını sarmış sistemik bir çürümeye işaret etmektedir.

Bu çürümenin temelinde, neoliberal politikaların etkisiyle kurumların piyasa mantığına teslim olması, denetim mekanizmalarının zayıflaması ve etik değerlerin erozyona uğraması yatmaktadır. Sağlıkta kâr hırsı, kamu ihalesinde rant arayışı, liyakat yerine sadakatin ön planda tutulması… Tüm bu unsurlar, devleti bir “örümcek ağına” dönüştürmüş, vatandaşın adalet arayışını engellemiş, davaları zaman aşımına uğratmıştır.

Artık Türkiye’nin, sadece bireysel suçluları değil, bu sistemi mümkün kılan yapısal çarpıklıkları da hedef alan köklü bir “Temiz Eller Operasyonu”na ihtiyacı vardır. Yaklaşık 50 yıl önce başlayan bu sürecin, her kurumda detaylı bir şekilde incelenmesi, diplomaların ve ünvanların nasıl elde edildiğinin sorgulanması, kimlerin hangi hakla hangi göreve getirildiğinin araştırılması gerekmektedir. Aksi takdirde, vatandaşların adliyelerden ağlayarak çıkması, dosyaların sümen altı edilmesi ve davaların zaman aşımına uğraması kaderimiz olmaya devam edecektir.

Destek DS
Haber Veriyroruz