Süper El Niño alarmı: Bilim insanları 2027 öncesi yüz binlerce can kaybı konusunda uyarıyor
Dünya yeni bir iklim tehdidiyle karşı karşıya
Süper El Niño alarmı: Bilim insanları 2027 öncesi yüz binlerce can kaybı konusunda uyarıyor
Dünya yeni bir iklim tehdidiyle karşı karşıya. 2026-2027 döneminde etkisini artırması beklenen Süper El Niño’nun, küresel sıcaklıkları yükselterek aşırı hava olaylarını ve sağlık risklerini ağırlaştırabileceği belirtiliyor. Bilim insanlarının ilk hesaplamalarına göre yalnızca aşırı sıcaklara bağlı olarak yaklaşık 451 bin ek ölüm yaşanabilir. Uzmanlar, ortaya çıkan tablonun bazı salgınların ölüm bilançosunu aşabileceği uyarısında bulunuyor.**
El Niño neden bu kadar tehlikeli?
El Niño, Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan doğal bir iklim olayıdır. Birkaç yılda bir görülen bu doğa olayı, dünyanın farklı bölgelerinde sıcaklık ve yağış düzenlerini değiştirebiliyor.
2026 yılında güçlenen El Niño’nun 2027 yılının ilk aylarına kadar etkisini sürdürmesi bekleniyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), eylül ayında yayımladığı değerlendirmede olayın çok güçlü bir seviyeye ulaşabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.
Bu süreçte bazı bölgelerde aşırı sıcaklar ve kuraklık yaşanırken, başka bölgelerde şiddetli yağışlar, seller ve fırtınalar görülebiliyor. Artan sıcaklıklar orman yangınlarını da tetikleyerek tarım, su kaynakları ve yaşam koşulları üzerinde ciddi baskı oluşturabiliyor.
451 bin ek ölüm tahmini bilim dünyasını alarma geçirdi
Chicago Üniversitesi bünyesindeki Climate Impact Lab tarafından yapılan araştırmada, 2026 Haziran ayından 2027 Şubat ayına kadar El Niño kaynaklı aşırı sıcakların yaklaşık 451 bin ek ölüme neden olabileceği tahmin edildi.
Araştırmada 24 binden fazla bölgenin sıcaklık ve ölüm verileri değerlendirildi. Hesaplamalara göre aşırı sıcak günlerin normal yıllara kıyasla yüzde 44 oranında artması bekleniyor.
En yüksek riskin sıcak iklim koşullarına sahip, sağlık hizmetlerine ve soğutma imkânlarına erişimin sınırlı olduğu ülkelerde ortaya çıkabileceği belirtiliyor.
Tahminlerde Nijerya için yaklaşık 31 bin 400, Endonezya için 19 bin 300, Sudan için 17 bin 600 ek sıcaklık kaynaklı ölüm öngörülüyor. Afrika’nın Sahel bölgesinde ise toplam ek can kaybının 66 bin 800’e ulaşabileceği hesaplanıyor.
Ancak bu rakamların gerçekleşmiş ölüm sayıları değil, mevcut iklim ve sağlık verilerine dayanan bilimsel projeksiyonlar olduğu unutulmamalı. Araştırmanın hakem değerlendirmesinden geçme süreci de tamamlanmış değil.
Pandemiden daha ölümcül olabilir mi?
Bilim insanlarının dikkat çektiği en önemli noktalardan biri de beklenen can kaybının büyüklüğü.
Yale Üniversitesi’nden epidemiyolog Colin Carlson, 2026-2027 El Niño döneminin etkilerinin pandemi ölçeğinde ölüm bilançosuna ulaşabileceği uyarısında bulundu.
Karşılaştırmada 2009 yılında ortaya çıkan H1N1 domuz gribi salgınına dikkat çekiliyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün tahminlerine göre bu salgın ilk yılında yaklaşık 284 bin kişinin ölümüne neden olmuştu.
El Niño için yapılan yaklaşık 451 bin ek ölüm tahmini ise yalnızca aşırı sıcakların olası etkilerini kapsıyor. Deng humması, kolera ve diğer bulaşıcı hastalıkların oluşturabileceği ek riskler bu hesaplamaya dahil değil.
Bununla birlikte iki olayın doğası farklı. El Niño bir virüs ya da salgın değil, iklim olayıdır. Dolayısıyla pandemiden daha ölümcül olacağı ifadesi kesinleşmiş bir sonuç değil, olası sağlık etkilerinin büyüklüğüne ilişkin bir uyarıdır.
Kuraklık, gıda krizi ve salgın hastalık riski
El Niño’nun etkileri yalnızca sıcaklık artışıyla sınırlı kalmayabilir.
– Tarımsal üretimde düşüş ve gıda fiyatlarında yükseliş yaşanabilir.
– Kuraklık nedeniyle temiz su kaynaklarına erişim zorlaşabilir.
– Aşırı sıcaklar özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişiler için ciddi sağlık riski oluşturabilir.
– Orman yangınları ve hava kirliliği artabilir.
– Sel ve taşkınların ardından kolera gibi su kaynaklı hastalıkların yayılma riski yükselebilir.
– Deng humması gibi sivrisineklerle taşınan hastalıkların yayılma alanları değişebilir.
Dünya Sağlık Örgütü de El Niño’nun sağlık sistemleri üzerindeki baskısını dikkate alarak ülkelerin erken uyarı, sağlık hizmetleri ve acil müdahale hazırlıklarını güçlendirmesini istiyor.
Türkiye El Niño’dan nasıl etkilenebilir?
El Niño’nun etkileri dünyanın her bölgesinde aynı şekilde ortaya çıkmıyor. Türkiye açısından da doğrudan ve kesin bir sıcaklık veya kuraklık tahmini yapmak doğru olmaz.
Bununla birlikte küresel sıcaklıkların yükselmesi, yağış düzenlerindeki değişimler ve aşırı hava olayları Türkiye açısından da yakından takip edilmesi gereken gelişmeler arasında bulunuyor.
Özellikle tarım, su kaynakları, orman yangınları ve enerji tüketimi bakımından iklim tahminlerinin önemi artıyor.
Türkiye’nin de meteorolojik erken uyarı sistemlerini, su yönetimini ve tarımsal hazırlıklarını güçlendirmesi gerekiyor.
Dünya yeni bir iklim sınavına hazırlanıyor
Süper El Niño, insanlığın karşı karşıya olduğu iklim risklerinin ne kadar geniş kapsamlı olabileceğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Burada asıl mesele yalnızca sıcaklık rekorlarının kırılması değil. Artan sıcaklıkların sağlık, tarım, ekonomi ve yaşam koşulları üzerindeki birbirini tetikleyen etkileri.
451 bin ek ölüm tahmini gerçekleşmesi kesinleşmiş bir tablo değil. Ancak bilim insanlarının verdiği uyarı, hazırlık yapılmadığı takdirde iklim olaylarının çok ağır insani sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.
Dünya için asıl soru artık yalnızca El Niño’nun ne kadar güçlü olacağı değil, ülkelerin bu tehdide karşı ne kadar hazırlıklı olduğudur.


