ABD ile İran arasında perde arkası görüşmeler.

ABD ile İran perde arkasındaki görüşmeler: Masada ateşkes ve nükleer anlaşma var mı?

ABD ile İran arasında aylardır devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik temaslar yeniden hız kazandı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in yaklaşık iki haftadır İran ile dolaylı görüşmeler yürüttüğü öne sürülürken, masadaki başlıkların yeni bir ateşkes, nükleer müzakerelerin yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı’nın geleceği olduğu bildiriliyor.

Ancak taraflar arasında henüz bir anlaşma sağlanmış değil. Diplomatik temaslar sürerken bölgede askeri gerilimin devam etmesi, müzakerelerin önündeki en önemli engellerden biri olarak görülüyor.

JD Vance görüşmelerin merkezinde

ABD merkezli Axios’un iki kaynağa dayandırdığı habere göre Başkan Yardımcısı JD Vance, son iki haftadır İran ile yeni bir ateşkes sağlanması ve nükleer müzakerelerin yeniden başlatılması için yürütülen dolaylı diplomatik girişimlerde aktif rol alıyor.

Vance’in bu süreçte Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ile neredeyse her gün temas kurduğu belirtiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’in de diplomatik girişimlerde yer aldığı aktarılıyor.

Görüşmelerin önemli ayrıntılarından biri de Vance’in yaklaşık iki hafta önce İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai’ye bir mektup göndererek doğrudan müzakerelere dönülmesini önermesi.

Taraflar arasında teknik düzeyde bir toplantı yapılması da gündemde. Ancak böyle bir toplantının henüz gerçekleşmediği bildiriliyor.

İran’ın masasında 7 maddelik teklif var

Reuters’ın 5 Kasım tarihli haberine göre İran, nükleer programına ilişkin yeni teklifini Katar aracılığıyla ABD’ye iletti.

Ancak Tahran yönetimi, müzakerelerin ilerlemesi için Washington’ın yedi talebini karşılamasını istiyor.

İran’ın öne çıkardığı başlıklar arasında:
– ABD yaptırımlarının kaldırılması,
– Dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması,
– Savaş nedeniyle oluşan zararların karşılanması,
– ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının sona erdirilmesi,
– Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin yeniden normalleşmesi,
– Askerî saldırıların durdurulması,
– Nükleer program konusunda yeni bir müzakere çerçevesi oluşturulması bulunuyor.
Washington ise nükleer programın müzakerelerin başlangıcından itibaren ele alınmasını istiyor. Bu durum, iki ülke arasındaki en önemli anlaşmazlık noktalarından biri olmayı sürdürüyor.

Dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, ABD-İran görüşmelerinin ekonomik ve stratejik açıdan en önemli başlıklarından biri.

İran’ın boğazın yeniden açılması konusunda kendi taleplerinin karşılanmasını şart koşması, petrol piyasalarını ve uluslararası enerji ticaretini doğrudan ilgilendiriyor.

Boğazdaki deniz trafiğinin aksaması, petrol ve doğal gaz sevkiyatında yeni sorunlara yol açabileceği gibi küresel enerji fiyatları üzerinde de baskı oluşturabilir.

Bu nedenle olası bir ateşkesin yalnızca iki ülke arasındaki çatışmaları değil, uluslararası ticaret ve enerji güvenliğini de etkilemesi bekleniyor.

Diplomasi sürerken askerî gerilim de devam ediyor

Görüşmelerin yeniden başlamasına rağmen bölgede askerî hareketlilik sona ermiş değil.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la diplomatik temasların sürdüğünü belirtirken yeni askerî operasyon ihtimalini de tamamen dışlamış değil.

Axios’un haberinde, ABD güçlerinin cuma günü İran’ın Keşm Adası’ndaki bir hava savunma füze sistemini hedef aldığı bilgisi de yer aldı.

Bu gelişme, diplomatik girişimlerle askerî gerilimin aynı anda devam ettiğini gösteriyor.

Anlaşma sağlanabilecek mi?

ABD ile İran arasındaki görüşmelerin önündeki en büyük sorun, tarafların anlaşmanın hangi şartlarla başlayacağı konusunda uzlaşamaması.

Washington, İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda güvence isterken Tahran yönetimi öncelikle yaptırımların ve ekonomik baskının sona erdirilmesini talep ediyor.

Katar ve Pakistan’ın arabuluculuk girişimleri ise iki ülke arasındaki iletişim kanallarının açık tutulmasında önemli rol oynuyor.

Şimdilik ortada imzalanmış bir ateşkes veya kesinleşmiş bir nükleer anlaşma bulunmuyor. Önümüzdeki günlerde yapılabilecek teknik görüşmeler, diplomatik sürecin hangi yönde ilerleyeceğini belirleyebilir.

Dünya şimdi şu sorunun yanıtını bekliyor: ABD ve İran, askerî çatışmaların ardından kalıcı bir anlaşmaya ulaşabilecek mi, yoksa bölge yeni bir savaş dalgasıyla mı karşı karşıya kalacak?

Haber Veriyoruz – Dünya Haberleri

Editör notu: Görüşmelerin içeriğine ilişkin bilgiler ABD basınında yer alan kaynaklara ve Reuters haberine dayanmaktadır. Taraflar arasında kesinleşmiş bir anlaşma bulunduğu yönünde doğrulanmış bir açıklama yoktur. Diplomatik iddialar ile resmî kararlar birbirinden ayrılmıştır.

Kaynaklar:
– Anadolu Ajansı – Vance’in İran ile görüşmeleri
– Reuters – İran’ın nükleer teklifi
– Axios – Vance’in perde arkası diplomasi girişimi

SEO etiketleri: ABD İran görüşmeleri, ABD İran ateşkes, JD Vance, Donald Trump, İran nükleer anlaşması, Hürmüz Boğazı, Katar arabuluculuğu, Pakistan, Orta Doğu savaşı, dünya haberleri, son dakika ABD İran