Kanser Riski Taşıyan Maddeler Gündemde.
Türkiye'den Almanya'ya Gönderilen Sumakta Yasaklı Boya Tespit Edildi:
Türkiye’den Almanya’ya Gönderilen Sumakta Yasaklı Boya Tespit Edildi: Kanser Riski Taşıyan Maddeler Gündemde
Almanya’da geri çağırma kararı verilen Türk menşeli öğütülmüş sumakta Sudan I ve Sudan IV adlı sentetik boyalar bulundu. Laboratuvar incelemesinde iki farklı renklendirici daha tespit edildi. Uzmanların genetik hasar ve kanser riski açısından dikkat çektiği bu maddelerin gıdalarda kullanımına izin verilmiyor.
Türkiye’den Almanya’ya gönderilen öğütülmüş sumak, Avrupa’daki gıda güvenliği denetimlerinde ciddi bir sorunla gündeme geldi. Almanya’da 20 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan tüketici uyarısına göre, Ikleel Algabal markalı 200 gramlık sumak ürünleri geri çağrıldı.
Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden bildirilen olayda, Türk menşeli üründe gıdalarda kullanılması yasak olan Sudan I ve Sudan IV isimli sentetik boyalar tespit edildi.
Laboratuvar analizinde dört farklı renklendirici bulundu
Alman makamlarının bildirdiği laboratuvar sonuçlarına göre ürünün kilogramında:
534,5 mikrogram Sudan I,
114,2 mikrogram Sudan IV
tespit edildi.
Bunların yanında Azorubin (E122) ve Koşinil Kırmızısı A (E124) isimli renklendiricilerin de bulunduğu açıklandı.
Sudan I ve Sudan IV, doğal gıda bileşenleri değil, endüstriyel amaçlarla kullanılan sentetik azo boyalarıdır. Bu maddelerin gıdalarda kullanılması Avrupa Birliği mevzuatına göre yasaktır.
Sudan boyaları neden tehlikeli?
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), Sudan boyalarıyla ilgili bilimsel değerlendirmelerinde bu maddelerin genetik materyale zarar verme ve kanserojen etki oluşturma potansiyeline dikkat çekiyor.
Özellikle Sudan I için deney hayvanlarında kanserojen etki ve genotoksisite bulguları bulunuyor. Sudan IV de kimyasal yapısı nedeniyle potansiyel genotoksik ve kanserojen risk taşıyan maddeler arasında değerlendiriliyor.
Burada önemli bir ayrıntı var: Bir üründe bu maddelerin bulunması, ürünü tüketen herkesin kansere yakalanacağı anlamına gelmez. Sağlık riski; maruz kalınan miktara, tüketim sıklığına ve diğer etkenlere bağlıdır. Ancak gıdalarda kullanımına izin verilmemesinin nedeni de bu ciddi bilimsel endişelerdir.
Hangi ürünler geri çağrıldı?
Almanya’daki tüketici uyarısında şu bilgiler paylaşıldı:
Marka: Ikleel Algabal
Ürün: Öğütülmüş sumak
Ambalaj: 200 gram
Parti numarası: ME2552508
Tavsiye edilen tüketim tarihi: 01.09.2027
Barkod: 8682943441717
Geri çağırma kapsamında Almanya’nın Baden-Württemberg, Bavyera, Brandenburg, Hessen, Kuzey Ren-Vestfalya, Rheinland-Pfalz ve Thüringen eyaletlerinde satışa sunulan ürünler bulunuyor.
Tüketicilere ürünü kullanmamaları, satın aldıkları satış noktasına iade etmeleri ve ücretlerini geri almaları tavsiye edildi.
Türkiye’de de sumak ürünleri denetim altında mı?
Avrupa’daki bu gelişme, Türkiye’deki gıda denetimlerini de yeniden gündeme getiriyor.
Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılında yayımladığı bazı taklit ve tağşiş duyurularında farklı işletmelere ait sumak ürünlerinde gıdada kullanımına izin verilmeyen boya tespit edildiğine ilişkin kayıtlar bulunuyor.
Ancak Türkiye’deki bu ürünlerle Almanya’da geri çağrılan ürünün aynı üretim partisi veya aynı kimyasal içerik taşıdığına dair elimizde doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.
Bu nedenle ürünleri birbirine karıştırmadan, her bir denetim sonucunun ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
Fransa’da da aynı olay mı yaşandı?
Avrupa’da Türk menşeli gıda ürünleriyle ilgili farklı ülkelerde çeşitli gıda güvenliği bildirimleri bulunuyor. Ancak yaptığımız araştırmada Almanya‘daki 20 Ekim 2026 tarihli Sudan I ve Sudan IV tespitinin Fransa’da da aynı sumak partisi için yapıldığını doğrulayamadık.
Bu nedenle Fransa‘yı aynı geri çağırma olayının gerçekleştiği ülke olarak göstermiyoruz.
Tüketiciler sumağı nasıl kontrol etmeli?
Sumak doğal olarak kırmızı, bordo ve kahverengiye yakın tonlarda bulunabilir. Bir ürünün renginin canlı veya koyu olması tek başına boya kullanıldığını kanıtlamaz.
Yasaklı sentetik boyaların gözle anlaşılması mümkün değildir. Kesin tespit laboratuvar analizleriyle yapılabilir.
Tüketicilerin açıkta satılan, üreticisi ve içeriği belli olmayan baharatları satın alırken dikkatli olması, ambalajlı ürünlerde üretici ve parti bilgilerini kontrol etmesi önem taşıyor.
Asıl soru şu: Avrupa‘daki denetimlerde ortaya çıkan bu tür uygunsuzluklar Türkiye’deki iç piyasada da aynı titizlikle araştırılıyor mu?
Bir gıda ürününün ihracat sırasında denetlenip uygunsuz bulunması, aynı ürün grubunun iç piyasadaki güvenliğinin de sorgulanmasını gerektiriyor. Gıda güvenliği yalnızca ihracat standartları için değil, bu ülkede yaşayan herkes için sağlanması gereken temel bir sorumluluktur.
