Sudan’da İki Anne Recm Cezasına Çarptırıldı

Sudan’da İki Anne Recm Cezasına Çarptırıldı: Uluslararası Tepkiler Büyüyor

Hartum, Sudan – Sudan’da iki anne, zina suçlamasıyla mahkemeler tarafından recm (taşlanarak öldürülme) cezasına çarptırıldı. İnsan hakları örgütlerinin ve uluslararası toplumun tepkisini çeken kararlar, ülkenin iç savaş ortamında yargı sisteminin içine düştüğü karmaşayı gözler önüne seriyor.

İki Ayrı Dava, Aynı Korkunç Sonuç

Hartum’un Doğu Nil bölgesindeki Haj Yousif Ceza Mahkemesi ile Mavi Nil bölgesindeki Al-Rosaires Mahkemesi’nde görülen iki ayrı davada, kadınlar Sudan Ceza Kanunu’nun 1991 tarihli 146. maddesi uyarınca recm cezasına çarptırıldı.

İlk davada kadın, kendisine ait olmayan bir çocuk doğurduğu gerekçesiyle kocasının şikayeti üzerine yargılandı. İkinci davada ise 2019’da kendisini terk eden koca tarafından şikayette bulunuldu. Her iki davada da kadınların avukatları olmadığı ve ağırlıklı olarak baskı altında alındığı belirtilen itiraflarına dayanılarak karar verildiği belirtiliyor.

Dikkat çekici bir şekilde, her iki davada da erkek taraflar sadece 100 kırbaç cezasına çarptırıldı ve serbest bırakıldı.

“Tehlikeli Bir Gericilik ve Aşırıcılığa Dönüş”

Sudan’daki Avrupa Birliği Misyonu Başkanı Wolfram Vetter, kararlarla ilgili derin endişesini dile getirerek, bu tür cezaların Sudan yargı sisteminde “tehlikeli bir gericilik ve aşırıcılığa dönüş” anlamına geleceğini vurguladı. Vetter, bu kararların Sudan’ı uluslararası sözleşmelere (İşkenceye Karşı Sözleşme, Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi) aykırı bir konuma düşüreceğini belirtti.

Af Beklentisi ve Hukuki Engeller

Radyo Dabanga’nın haberine göre, Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdülfettah El Burhan’ın iki kadın için genel af çıkaracağı yönünde doğrulanmamış raporlar bulunuyor. Ancak bu karar henüz resmi olarak duyurulmadı.

Hukukçu ve kadın hakları savunucusu Mona El Tayeb’e göre, devlet başkanının affı ancak nihai karardan sonra mümkün. Ancak El Tayeb, affın cezayı sadece ertelediğini veya hafiflettiğini, mahkeme kararını geçersiz kılmadığını vurguluyor. “Asıl tehlikeli olan, yürütmenin yargıya müdahalesidir,” diyen El Tayeb, gerçek çözümün recm cezasına izin veren 1991 tarihli yasanın kendisinin kaldırılması veya değiştirilmesi olduğunu belirtiyor.

Temyiz İmkânı ve Küresel Baskı

Avaaz kampanyası, kadınların artık temyiz başvurusu yapacak avukatlara kavuştuğunu duyurdu. Kampanya yetkilileri, küresel kamuoyu baskısının adil bir duruşma sağlamada kritik olacağını vurguluyor.

Yargının Meşruiyet Sorunu

Araştırmacı Dr. Hanadi El Mak, savaş ve kurumsal çöküş ortamında yargısal prosedürlerin bütünlüğünü kimin denetlediği sorusunu gündeme getiriyor. Feminist lider Dr. Nemal Koko ise Sudan’da “devletsiz sistem” altında her türlü durumun beklendiğini, yargının kurumsal meşruiyetini yitirdiğini ifade ediyor. Koko, recm cezasını “İslam öncesi dönemden kalma” olarak nitelendiriyor.

Tarihsel Arka Plan

Sudan’da recm cezası, 1991 yılında dönemin Devlet Başkanı Ömer el-Beşir tarafından çıkarılan Ceza Kanunu’yla yürürlüğe girdi. Bu yasa, İslami şeriat hükümlerine dayanıyordu. 2019’da el-Beşir’in devrilmesinin ardından geçici hükümet bazı reformlar gerçekleştirmiş, ancak recm cezası hâlâ yürürlükte kalmıştı. Ülkede Nisan 2023’te başlayan iç savaş, yargı sisteminin daha da zayıflamasına yol açtı.

İnsan hakları örgütleri, Sudan’da kadınların savaş ortamında en savunmasız grup haline geldiğini ve yargı sisteminin çöküşüyle birlikte bu tür cezaların artabileceği uyarısında bulunuyor.

Kaynak Deepseek.
Haber Veriyoruz