Rakamlarla Motokurye Ölümleri

Son 5 yılda ölen Motorkuryeler

Cumhuriyet yazarı Berna Özgül’ün dün (17 Mart 2026) kaleme aldığı yazıda gündeme getirdiği motokuryelerin sorunları ve ölümleri, sektörün ne denli ağır bir tabloyla karşı karşıya olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi . Özellikle 2026’nın ilk aylarında 9 motokuryenin iş başında yaşamını yitirmesi, sorunun aciliyetini ve boyutlarını çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor.

Bu rakamlar, ne yazık ki yeni değil; Kurye Hakları Derneği’nin yıllardır tuttuğu kayıtlar, ölümlerin sistematik bir sorun olduğunu gösteriyor. İşte konunun detayları:

📊 Rakamlarla Motokurye Ölümleri (Son 5 Yıl)

Kurye Hakları Derneği’nin verilerine göre, son yıllarda iş cinayetlerinde hayatını kaybeden motokurye sayıları şöyle:

Yıl Hayatını Kaybeden Motokurye Sayısı (En Az)
2026 (ilk aylar) 9
2025 44
2024 63
2023 68
2022 58
Toplam Vahim Tablo: Derneğin son 5 yıllık verilerine göre, en az 265 motokurye çalışırken hayatını kaybetti . Bu sayı, her bir ölümün ardındaki acıyı istatistiğe indirgemese de sorunun büyüklüğünü gösteriyor.

👤 Kurbanların Profili: Gençler ve Çocuklar İş Cinayetlerinde

Ölümlerin sadece sayısal değil, demografik boyutu da son derece düşündürücü:

Gençler İlk Sırada: 2025 yılında hayatını kaybeden kuryelerin %61’i (27 kişi) 18-28 yaş aralığındaki gençlerden oluştu . Artan işsizlik ve geçim derdi, üniversite çağındaki gençleri bu güvencesiz işe mecbur bırakıyor .

Çocuk İşçi Gerçeği: 2025 yılında 4 çocuk kurye (17 yaşında) çalışırken hayatını kaybetti . Dernek, 2022’den bu yana toplam 20 çocuk kuryenin “hızlı teslimat” baskısı ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle yaşamını yitirdiğini saptadı .

Orta Yaş Grubu da Risk Altında: 2025’te 29-50 yaş grubunda 12 ölüm kaydedildi. Bu da ekonomik krizin orta yaşlıları da bu tehlikeli işe mecbur bıraktığını gösteriyor .

📍 Ölümlerin Coğrafi Dağılımı ve Zamanlaması

Kent Bazlı Dağılım: 2025 yılında en çok ölüm 13 ile İstanbul’da yaşandı. Onu 7 ölümle İzmir ve 3 ölümle Ankara takip etti .

Mevsimsel Risk: Ölümler yaz ve kış aylarında hemen hemen aynı seviyede gerçekleşti (kışın 13, yazın 15 ölüm). Bu da hem olumsuz kış koşullarının hem de yazın artan teslimat baskısının riski sürekli kıldığını gösteriyor .

🛵 Sorumlu Kim? Sektörün İki Yüzü

Ölen kuryelerin çalıştıkları işletme türleri de dikkat çekici bir dağılım gösteriyor:

Dijital Platformlar: 2025’teki 44 ölümün 22’si, Yemeksepeti, Trendyol, Migros gibi büyük dijital platformlar adına çalışan kuryelerdi .

Yerel İşletmeler: Diğer 22 ölüm ise restoran, kafe gibi yerel işletmelerde çalışan kuryeler arasında gerçekleşti. Bu tablo, güvencesizliğin tüm sektöre yayılmış yapısal bir sorun olduğunu ortaya koyuyor .

🔍 Ölümlerin Ardındaki Nedenler: “Kaza” Değil, Sistem Sorunu

Uzmanlar ve dernek yetkilileri, bu ölümlerin “talihsiz birer kaza” olmadığı konusunda hemfikir. Sorunun temelinde yatan faktörler şöyle sıralanıyor:

Esnaf Kurye Modeli (Güvencesizlik): İşverenin “iş ortağı” olarak tanımladığı kuryeler, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamı dışında kalıyor. Bu nedenle kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, sağlık sigortası gibi temel haklardan yoksun çalışıyorlar .

Paket Başı Ödeme ve Hız Baskısı: “Ne kadar çok paket teslim edersen o kadar kazanırsın” sistemi, kuryeleri trafikte hız yapmaya, kırmızı ışık ihlali gibi riskli davranışlara itiyor .

Yetersiz ve Kalitesiz Ekipman: Motosiklet, kask, bakım, benzin gibi tüm iş giderleri kuryeye ait. Bu durum, bakımsız ve güvenlik donanımı eksik araçlarla trafiğe çıkılmasına yol açıyor .

Denetimsizlik: Özellikle çocuk işçiliği başta olmak üzere, sektördeki kayıt dışı istihdam ve iş güvenliği önlemleri yetersiz kalıyor .

💔 Geride Kalanlar: “Yarım Kalan Yaşamlar”

Raporda öne çıkan bazı vakalar, bu istatistiklerin arkasındaki insani trajediyi gözler önüne seriyor:

Muratcan Pekeroğlu (25): Denizli’de mesai sırasında alkollü bir sürücünün çarpması sonucu hayatını kaybetti .

Mert Ali Yigen (17): Çorum’da sipariş yetiştirmeye çalışırken, gece saatlerinde alkollü bir sürücünün arkadan çarpıp metrelerce sürüklemesi sonucu yaşamını yitirdi .

Mehmet Efe Yaman (17): Adana’da başkasının hesabı üzerinden (güvencesiz) Burger King için çalışırken otomobil çarpması sonucu öldü .

📢 Talepler Ne?

Motokuryeler ve hak savunucuları, bu ölümlerin durması için köklü çözümler talep ediyor:
Esnaf kurye modelinin kaldırılarak tüm kuryelerin işçi statüsüne kavuşturulması.
Motokuryeliğin “çok tehlikeli işler” sınıfına alınması.
Paket başı ödeme sistemine son verilerek saatlik ücrete geçilmesi.
Çocuk işçiliğinin önlenmesi için denetimlerin etkinleştirilmesi.
Tüm iş güvenliği ekipmanlarının (kask, bakım, kıyafet vb.) işveren tarafından karşılanması.
Devletin (TÜİK, Çalışma Bakanlığı) kurye sayılarına ve ölümlerine ilişkin resmi ve şeffaf istatistikler tutması .

Bu tablo, motokurye ölümlerinin bir “kader” olmadığını, güvencesiz çalışma modellerinin ve yetersiz denetimin doğrudan bir sonucu olduğunu açıkça gösteriyor. 2026’nın henüz ilk çeyreğinde 9 canın daha yitirilmesi, sorunun çözümü için acil adımlar atılması gerektiğini bir kez daha haykırıyor.

Kaynak. DP