Casusluk Değil Aidiyet: Sayanim Modeli

Casusluk Değil Aidiyet: Sayanim Modeli

Açık Misyonlu Gizli Yapılar Üzerine Analiz Dosyası

Haber-Analiz | Mehmet Arkın Gürbüz – HaberVeriyoruz

İsim Değişince Gerçek Değişir mi?

Modern dünyada güç, artık yalnızca tankla, topla, silahla kurulmaz. Güç; aidiyet, bağ, ağ ve misyon bilinci ile inşa edilir. Bu noktada kamuoyunun sıkça duyduğu ama çoğu zaman yanlış anladığı bir kavram karşımıza çıkıyor: Sayanim.

Sayanim kavramı, yıllardır “casusluk” tartışmalarıyla birlikte anılıyor. Ancak gerçek mesele, kelimenin kendisinden çok neden özellikle bu kelimenin seçildiği sorusunda yatıyor.

Sayanim Nedir? (Resmî ve Teknik Tanım)

“Sayanim” İbranice kökenli bir kelime olup “yardım edenler / destekleyenler” anlamına gelir.
İstihbarat literatüründe bu kavram:

İsrail vatandaşı olmayan, Farklı ülkelerde yaşayan, Gönüllülük esasına dayalı, Lojistik, yönlendirme veya kolaylaştırıcı destek sunan kişiler için kullanılır.

Burada dikkat edilmesi gereken kritik nokta şudur: Sayanim, klasik anlamda casus değildir., Neden “Casus” Değil?

Çünkü casusluk: Gizlidir, İnkar edilir, Yakalanırsa devlet krizi doğurur, Hukuken ağır suçtur

Sayanim modeli ise: Açık bir misyon bilinci üzerine kuruludur. “Ben casusluk yapmıyorum, destek oluyorum” zemininde yürür. Gönüllülük söylemiyle meşrulaştırılır. Hukuki olarak gri alan içinde kalır

Bu nedenle mesele, yapılan işten çok nasıl isimlendirildiği ile ilgilidir.

Açık Misyon Ne Demektir?

“Açık misyon” ifadesi yanlış anlaşılmamalıdır. Buradaki açıklık: Kimliğin açık olması değil, Amacın gizlenmemesidir

Amaç şudur: İsrail’in güvenliği ve varlığının korunması konusunda, diaspora bağları üzerinden destek sağlamak.

Bu, emir-komuta zinciriyle yürüyen klasik istihbarattan farklıdır. Burada aidiyet, emrin önüne geçer.

Casusluk ile Sayanim Arasındaki İnce Çizgi
Casusluk Sayanim
Emir alır Gönüllü destek verir
Gizli hiyerarşi Ağ yapısı
İnkar edilir Meşrulaştırılır
Hukuken suç Hukuken gri alan
Kimlik saklanır Amaç saklanmaz

Bu tablo bize şunu gösterir: Fonksiyonlar benzer olabilir, fakat psikoloji ve hukuk dili farklıdır.

Bu Model Sadece İsrail’e mi Ait?
Hayır.

Bugün:
ABD
Rusya
Çin
İran
Fransa
gibi ülkelerin tamamı, diaspora bağlarını yumuşak güç unsuru olarak kullanır.

Fark şudur: İsrail bu modeli isimlendirmiştir. Diğerleri ise çoğu zaman adsız yürütür

Yani mesele “var mı?” değil, “Nasıl tanımlanıyor?” meselesidir.

Toplumsal Algı Neden Karışıyor?

Çünkü: Sistemler şeffaf değil, Güç görünmez, Birey kendini baskı altında hissediyor.
Bu da şu sonucu doğuruyor: Yapısal meseleler, insan gruplarına indirgeniyor. Gerçek mekanizmalar görünmez kalıyor. Bu noktada önemli bir uyarı yapmak gerekir: Her Yahudi Sayanim değildir.Her diaspora faaliyeti istihbarat değildir. Bu bir toplumsal suçlama meselesi değildir.

Asıl Tehlike Nerede?

Gerçek tehlike: Aidiyet temelli yapıların, Hukuki denetimden uzak, Şeffaf olmayan Hesap vermez hale gelmesidir. Bu durum yalnızca tek bir ülkeye özgü değildir. Bu, modern dünyanın genel sorunudur.

İsimler Değişir, Yapılar Kalır. Bugün “casus” denmeyen pek çok yapı vardır.
Çünkü artık: Casusluk inkâr ister, Aidiyet ise rıza üretir Ve rıza, baskıdan daha etkilidir.

Sayanim modeli, modern çağın “açık misyonlu gizli yapı” örneklerinden biridir. Anlaşılması gereken budur; Abartılması ya da inkâr edilmesi değil.

Haber Veriyoruz