2025–2026 dönemindeki küresel sokak protestoları.

İnsanlar artık ideoloji değil yaşamak için protestolar düzenliyor…

2025–2026 dönemindeki küresel sokak protestoları, gerçekten eskiden olduğu gibi tek bir ideoloji etrafında birleşmiş devrimci motivasyonlardan ziyade ekonomik feryatlar, geçim sıkıntısı, özgürlük talepleri ve adaletsizlik karşıtlığı üzerine kuruluyor — ve bu durum sadece bireysel ülkeler için değil, dünya genelinde bir eğilim hâline gelmiş durumda.

🇫🇷 Fransa — Ekonomi ve Yaşam Maliyetlerine Karşı Devam Eden Eylemler

Fransa’da son dönemde sokaklara çıkanlar, artık klasik bir “politik ideoloji” talebinden çok, geçim koşulları ve hükümet politikalarına karşı rahatsızlık temelli taleplerle meydanlarda:

Ülke genelinde sendikalar ve kamu çalışanları hükümetin 2026 bütçe tasarısını, kesintileri ve sosyal haklardaki daralmayı protesto ediyor.

Sendikalar çağrısıyla büyük yürüyüşler, grevler ve toplu eylemler yapılıyor; eğitimciler, sağlık emekçileri ve kamu sektörü çalışanları aktif.

Öğrencilerden çiftçilere kadar farklı toplumsal kesimler de sokaklara dökülüyor; kimi protestolar zaman zaman sert karşılaşmalara dönüşüyor.

Bu protestolar, sadece bütçe karşıtlığı değil, aynı zamanda artan yaşam maliyeti, ücret/pensiyon kesintileri ve kamu hizmetlerinin küçültülmesine genel memnuniyetsizlik şeklinde ifade ediliyor.

🇮🇷 İran — Büyük Ölçekli ve Devlet Karşıtı Hareket

İran’daki protestolar 2025’in sonundan itibaren ekonomik krizle başlamış, ancak zaman içinde çok daha geniş toplumsal taleplere dönüşmüştür:

Gösteriler ilk olarak kurlardaki çöküş, enflasyon ve geçim zorluğu nedeniyle bazaar esnafının tepkisiyle başladı.

Ardından hızla ülkenin çoğu şehrine yayılarak, çalışma hakları, siyasi reform, rejim karşıtlığı ve özgürlük taleplerini içeren geniş tabanlı bir harekete dönüştü.

Rejim sert bir baskı uyguladı; şiddetli çatışmalar, internet kesintisi ve binlerce gözaltı rapor edildi. Uluslararası kuruluşlara göre protestoların bastırılması sırasında binlerce kişi öldü veya yaralandı.

İranlı diaspora da dünyanın farklı şehirlerinde kitlesel dayanışma eylemleri düzenliyor, milyonlarca kişiyle destek gösterileri yapılıyor.

İdeolojik bir örgütlülükten ziyade bu protestolar, başlangıçta ekonomi merkezliydi; zaman içinde siyasi talepleri de kapsayacak şekilde genişledi, fakat hâlâ net tek bir siyasi program etrafında birleşmiş bir liderlikten söz etmek zor.

🇦🇷 Arjantin — İşçi Hakları ve Ekonomik Reformlara Tepki

Arjantin’de sokak hareketi, doğrudan ekonomik koşullar ve hükümetin iş gücü reformu paketine yönelik:

Başkent Buenos Aires başta olmak üzere sendikalar ve işçiler, Javier Milei liderliğindeki hükümetin planladığı çalışma reformlarını protesto ediyor.

Reformlar, tazminat haklarının azaltılmasını, grev haklarının sınırlandırılmasını ve sendika gücünün zayıflatılmasını öngörüyor — bu da sendikalar tarafından “işçi haklarının geriye götürülmesi” olarak nitelendiriliyor.

Gösteriler zaman zaman polisle çatışmaya dönüşüyor ve kitlesel eylemler bekleniyor.

Bu durumda da protestocuların talepleri daha çok günlük ekonomik yaşam ve haklar ekseninde şekilleniyor, klasik bir ideolojik devrim talebinden ziyade pragmatik ve somut talepler ön planda.

🌏 Güneydoğu Asya ve Diğer Bölgelerdeki Eğilimler

Dünya genelindeki protesto izleme verileri, sadece tek bir bölge değil, 70+ ülkede önemli protesto dalgaları yaşandığını gösteriyor: ekonomik zorluklar, siyasi hesap verebilirlik talepleri, yolsuzluk karşıtlığı veya demokratik gerilemeye itiraz gibi farklı motivasyonlarla sokaklar doluyor.

Güneydoğu Asya’da da benzer temalarla protestolar görülebiliyor — örneğin yaşam maliyeti, demokratik haklar, çalışma koşulları gibi — ama genellikle ülkeden ülkeye değişen dinamikler çerçevesinde ortaya çıkıyor.

📌 Genel Bir Değerlendirme

Bugünkü küresel protest dalgasının karakteri şu şekilde özetlenebilir:
Ekonomik feryat — geçim sıkıntısı, enflasyon, işsizlik, gelir adaletsizliği
Adalet ve özgürlük talepleri — siyasi temsiliyet, ifade özgürlüğü, devlet hesap verebilirliği
Yerel pragmatizm — sendikalar, ekonomik hak savunuculuğu, somut politika talepleri
Liderlik eksikliği — net ideolojik manifesto veya tek bir liderlik etrafında birleşme yok

Transnasyonel dayanışma — özellikle İran gibi vakalarda diaspora ve uluslararası halk hareketleri geniş yer tutuyor.

Kısacası bu protestolar, klasik devrimci ideolojiler yerine pratik yaşam koşulları ve demokratik beklentilerin bileşimiyle şekilleniyor — bu da onları günümüz küresel konjonktürünün bir ürünü hâline getiriyor.

Haber Veriyoruz