Robotların Dili: Hangi Yazılım, Ne Kadar Güvenli?

Robotların “Beyni” Tek Parça Değildir

Bir robotun yazılımı genellikle üç ana katmandan oluşur:

1️⃣ Donanıma En Yakın Katman: Gerçek Kontrol

Bu katman robotun motorlarını, sensörlerini ve fiziksel hareketlerini yönetir.

Bu seviyede en yaygın kullanılan diller:

C
C++
Bu dillerin tercih edilme sebebi nettir: Çok hızlıdırlar, Donanımla doğrudan iletişim kurarlar, Gecikme (latency) minimumdur, Gerçek zamanlı sistemler için uygundurlar. Bu katmanda Android gibi sistemler kullanılmaz. Çünkü Android gerçek zamanlı değildir ve donanım kontrolü için güvenilir sayılmaz.

2️⃣ Orta Katman: Karar ve Koordinasyon

Robotun “ne yapacağını” belirleyen katmandır. Sensörlerden gelen veriler burada analiz edilir, hareket planları oluşturulur.

Bu seviyede yaygın olarak: ROS / ROS2 (Robot Operating System) kullanılır

Diller:
C++
Python

ROS bir işletim sistemi değil, robotun farklı parçalarını konuşturan bir yazılım omurgasıdır. Genellikle Linux üzerinde çalışır.

3️⃣ Üst Katman: Algı, Yapay Zekâ ve Arayüz

Bu katman: Görüntü tanıma, Sesli komutlar, Yapay zekâ, İnsan–robot etkileşimi için kullanılır.

Burada devreye giren diller: Python (yapay zekâ ve analiz), C++ (yüksek performans gereken durumlar), Java / Kotlin (ekranlı robotlar), Web tabanlı sistemler. Android Robotlarda Kullanılıyor mu? Evet, ama sınırlı şekilde.

Android genellikle: Ekranlı arayüzlerde, Kullanıcı etkileşiminde, Kamera ve ses sistemlerinde kullanılır.
Ancak çok net bir ayrım vardır: Android robotu yönetmez, robot Android’i dinler. Motor kontrolü, güvenlik kararları ve kritik sistemler Android’e bırakılmaz.

Android Tehlikeli mi?

Bu sorunun cevabı basit ama önemlidir: Tehlike yazılımda değil, mimaridedir.

Android; İnternet bağlantısına açıktır. Veri toplama potansiyeline sahiptir. Kamera, mikrofon ve konum erişimi barındırır. Eğer bu yetkiler kontrolsüz bırakılırsa, gizlilik ve güvenlik riski oluşur. Bu nedenle Android yalnızca arayüz katmanı olarak kullanılmalıdır.

Askerî ve Kritik Robotlarda Hangi Diller Kullanılır?

Askerî, sağlık ve kritik altyapı robotlarında: Android kullanılmaz.
Gerçek zamanlı işletim sistemleri tercih edilir: FreeRTOS, QNX, VxWorks

Bu sistemlerde neredeyse sadece: C, C++ kullanılır.
Çünkü bu alanlarda: Gecikme kabul edilemez, Kontrol kaybı hayati sonuçlar doğurur, En Güvenli Robot Yazılım Mimarisi
Güvenli bir robot yapısında katmanlar net şekilde ayrılır: Donanım, C / C++ (Gerçek zamanlı kontrol), ROS2 (Karar ve koordinasyon), Android / Web (Sadece arayüz).

Bu yapıda: Arayüz karar vermez, Kritik kararlar alt katmanda alınır, Yetki sınırları nettir.

Sonuç: Asıl Tehlike Nerede? Robot teknolojilerinde asıl risk: Yazılım dili değil, Donanım değil, Yetki devridir.
Kimin neye karar verdiği, hangi veriye eriştiği ve bu kararların nerede alındığı belirleyicidir.

Kontrol yanlış yerdeyse, en güvenli dil bile tehlikeye dönüşür. Kontrol doğru yerdeyse, en karmaşık sistem bile güvenli olabilir.

Mehmet Arkın Gürbüz
HaberVeriyoruz.com
Teknoloji – Yapay Zekâ – Toplum Analizi